fbpx

HFM

artykulylista3

 

Głowicka - Unknown, I live with you

cd Hifi 03 2020 0002

DUX, Bôłt, ArtekSounds 2019

 

Muzyka: k4
Realizacja: k3

Kilka lat temu omawialiśmy tu płytę z sonetami Szekspira pięknie umuzycznionymi przez Katarzynę Głowicką (ur. 1977). Tym razem polecamy niezwykły album z operą „Unknown, I live with you” („Nieznana, żyję z tobą/poprzez ciebie”). Skromny offowy spektakl muzyczny, wyreżyserowany przez Krystiana Ladę, wystawiono w Brukseli przed rokiem. Głowicka wyjaśnia: „W mojej pracy koncentruję się obecnie na tematach i problemach, które są niedostatecznie reprezentowane lub tłumione przez współczesne społeczeństwo. Za cel stawiam sobie przesunięcie tych tematów ku centrum uwagi i nadanie im głosu. Robię to poprzez badanie złożoności ludzkich stanów psychicznych i emocji w trudnych sytuacjach. Uważam, że formy operowe bardzo dobrze służą temu celowi”. Każda z arii jest monodramem-relacją wstrząsających przeżyć afgańskich kobiet. Poniżane przez mężczyzn, odcięte od edukacji i wiedzy, gwałcone i rozrywane bombami, rozpaczliwie bronią swej tożsamości i godności. Teksty arii to wiersze afgańskich poetek, powstałe w czasie tajnych warsztatów literackich. Autorki nie mogą mówić; w ich imieniu śpiewają rewelacyjnie dobrane artystki, które swój kunszt wokalny składają w ofierze wszystkim kobietom pozbawionym możliwości wypowiedzi, nie tylko artystycznej. Na tle ascetycznego tła kwartetu smyczkowego każda fraza piano, każdy szept brzmi jak oskarżający krzyk, a krzyk – staje się nie do wytrzymania. Ta muzyka poprzez zmysły działa na sumienia.

 

Hanna i Andrzej Milewscy

Źródło: HFiM 03/2020


 

 

Dan Forrest - Requiem for the Living

cd Hifi 03 2020 0001

DUX 2019

 

Muzyka: k4
Realizacja: k3

 

Każda highschool (liceum) w USA ma uczniowską orkiestrę i chór, które co roku przygotowują obszerny popis dla szkolnej społeczności i rodziców. Najczęściej opracowują jakiś musical w okrojonej wersji. Jeśli ambicje nauczyciela muzyki sięgają dalej, można poszperać w katalogach utworów współczesnych, pisanych z myślą o milionach licealnych amatorów. Bo chociaż „Requiem” Mozarta jest raczej poza ich zasięgiem, to „Requiem” Forresta już się w nim mieści. Amerykanin Dan Forrest (ur. 1978) skomponował mszę żałobną za tych, co… żyją. Słowem – za ziemskie żyjątka ludzkie, a także zwierzęce i roślinne. Stefan Kisielewski nazwał jeden z nurtów w muzyce współczesnej „socrealizmem liturgicznym”. Produkcja Dana Forresta należy do „pop-socrealizmu ekologicznego”. Gdyby zwielokrotnić obsadę i uprzestrzennić plany dźwiękowe, byłaby to niezła ilustracja filmu przyrodniczego na kanale Discovery. Jednak omawiane tu dzieło charakteryzują cechy takie jak zgrzebność orkiestracji (nonet muzyków) i prostota partii chóralnych plus minimalizacja roli trojga solistów. Ruch solowych linii wokalnych łączy się z sensem tekstów sakralnych na tyle chimerycznie, że dezorientuje profesjonalnych śpiewaków, dokooptowanych do zacnego w intencjach projektu bielsko-bialskiej uczelni. Instrumentaliści niewiele mogą wycisnąć z „łysej” partytury. Wszystkich wykonawców stać na większe wyzwania.

Hanna i Andrzej Milewscy

Źródło: HFiM 03/2020


 

 

Keith Jarrett J. S. Bach: The Well- -Tempered Clavier Book I

cd112019 004

Concert Recording
EMC 2019

Muzyka: k4
Realizacja: k3 

Na początek informacja dla niewtajemniczonych: album nie zawiera jazzowych improwizacji wokół dzieła Bacha, ale oryginał, zagrane „nuta w nutę” preludia i fugi z I tomu „WTK”. Całość jest zapisem koncertu Jarretta, jaki odbył się w Troy Savings Bank Music Hall w Nowym Jorku w marcu 1987. Wkrótce po ukazaniu się krążka z wersją studyjną utworu artysta uznał, że pora na bezpośrednią konfrontację z publicznością. Od początku słychać, że Jarrett gruntownie prześwietlił każde ogniwo cyklu. Doskonale wyczuwa logikę muzycznego wywodu. Umiejętnie dobiera tempa, dynamikę i barwę, prezentując przy tym nienaganną technikę. Jego interpretacje odznaczają się solidnością i pewną neutralnością, co sytuuje je gdzieś w środku kanonu wyznaczonego przez nagrania Goulda, Polliniego, Hewitt i Schiffa. Nie wszystko jest idealne. Można dyskutować o detalach – frazowaniu, operowaniu rubatem, artykulacją – tu miałbym chyba najwięcej zastrzeżeń; o realizacji ozdobników czy budowaniu dramaturgii. Chwilami trochę żal, że ten światowej klasy muzyk jazzowy nie pozwolił sobie na choćby odrobinę ekstrawagancji, jakiś subtelny sygnał przypominający o tym, w jakim obszarze działa na co dzień. Być może wówczas jego wersja zyskałaby jakiś nowy walor. Dla fanów jazzu będzie to rewelacja. Dla miłośników klasyki – jedna z wielu poprawnych propozycji.

Bogdan Chmura
Źródło: HFiM 11/2019

Pobierz ten artykuł jako PDF

 

 

Płyty roku 2019 - Klasyka

cd 01 2020 0010

Kobiety muzyki. Pieśni
Irène Wieniawski, Clara Schumann, Cécile Chaminade,
Agathe Backer-Grøndahl
Urszula Kryger (mezzosopran)
Agata Górska-Kołodziejska (fortepian)
DUX 2018
Recenzja w numerze: 3/2019

cd 01 2020 0009

 

 

Wysmakowany wybór siedemnastu pieśni europejskich z XIX i pierwszej połowy XX wieku. Muzyka skomponowana i wykonywana przez kobiety, aczkolwiek wśród autorów tekstów przeważają poeci płci męskiej. Na nowo odkryte perły liryki wokalnej, rozrywające gorset salonowej konwencji pieśniarskiej. Polskich słuchaczy szczególnie zainteresuje niezwykła kołysanka Poldowskiego, czyli Irène Wieniawski (córki Henryka, słynnego skrzypka). Perfekcyjna interpretacja Urszuli Kryger i fascynujący dialog śpiewaczki z pianistką (wrażliwa i pełna energii Agata Górska-Kołodziejska).

 

 

 

cd 01 2020 0011

Lise Davidsen
Wagner & Strauss
Philharmonia Orchestra/Esa-Pekka Salonen
Decca 2019
Recenzja w numerze: 10/2019

wyroznieni2019

 

Pierwsza solowa płyta wschodzącej gwiazdy światowej wokalistyki, Norweżki Lise Davidsen (ur. 1987), która niedawno zadebiutowała w Bayreuth. Niezwykłość sopranowego głosu Davidsen nie polega na pięknej, urzekającej barwie (bo ona wcale nie jest ładna), lecz na powściągliwości, a przez to – budowaniu napięcia. Głos jest skupiony, „zapakowany”, przez większość czasu ukazujący się jakby w skali szarości. I nagle – cudownie rozkwita, rozwija się, nabiera kolorów i mocy. To robi wrażenie; podobnie jak nowatorskie pomysły wykonawcze i precyzyjna jak laser intonacja.

 

 

 

cd 01 2020 0012

Adam Maksymienko
Reminiscence of the Future
Sonatas for Accordion: Zolotaryov, Gubaidulina, Semionov
DUX 2018
Recenzja w numerze: 9/2019

wyroznieni2019

 

Adam Maksymienko, akordeonista z powołania, potrafi także porywająco pisać o muzyce i uzasadniać swoje fascynujące wybory repertuarowe. Jego pierwszy solowy album zawiera dzieła trojga kompozytorów rosyjskich, którzy życie spędzili w Związku Sowieckim, a uduchowiona twórczość była dla nich azylem swobodnego myślenia. Rosjanie cytują Bacha i Schönberga. Szyfrują alfabetem Morse’a wersety z Heinego. Każą akordeonowi brzmieć jak organy katedry lub jak organy wiejskiego kościółka; przytłaczać gęstwiną współbrzmień i zaskakiwać artykulacją naśladującą oddech. Maksymienko jest skromnym przekaźnikiem tej niezwykłej muzyki, a przez to – wspaniałym interpretatorem.

 

 

cd 01 2020 0001

Moniuszko
Pieśni vol. 4 / Ballady
Wanda Franek (mezzosopran), Elwira Janasik (mezzosopran), Karolina Róża Kowalczyk (sopran)
Jerzy Butryn (bas-baryton), Łukasz Karauda (bas-baryton), Andrzej Lenart (baryton)
Jolanta Pszczółkowska-Pawlik (fortepian)
Pawlik Relations 2019
Recenzja w numerze: 11/2019

wyroznieni2019

 

Czwarty album z pieśniami Moniuszki, wydany w ramach autorskiego projektu pianistki i producentki Jolanty Pawlik, kontynuuje świetną passę poprzednich płyt serii. Po raz pierwszy w polskiej fonografii na jednym krążku znalazły się wszystkie ballady Moniuszki. Długie utwory z rozbudowaną narracją, bogactwem emocji i nastrojów oraz fragmentami dialogowymi są tyleż efektowne, co trudne dla wykonawców. Sześcioro młodych śpiewaków tworzy sugestywne kreacje wokalno-aktorskie. Dojrzałość interpretacji idzie w parze ze świeżością i entuzjazmem.

 

Źródło: HFiM 01/2020


 

 

Nowowiejski w wielu wymiarach

cd112019 005

Akademia Muzyczna im. Feliksa Nowowiejskiego
w Bydgoszczy
Ars Sonora 2019

Muzyka: k4
Realizacja: k3 

Świętowanie Roku Feliksa Nowowiejskiego trwało dwa lata: 2016-2017 (140. rocznica urodzin i 70. rocznica śmierci). Przez większą część swego dojrzałego życia był związany z Poznaniem, ale tamtejsze konserwatorium nosi imię Paderewskiego, zaś kompozytora „Quo vadis” wybrała na patrona Akademia Muzyczna w Bydgoszczy. Uczelnia ta pożytecznie uczciła podwójny jubileusz, wydając czteropłytowy album z wybranymi dziełami Nowowiejskiego w wykonaniu własnych pedagogów i studentów. Pierwszy kompakt zawiera pieśni solowe; drugi – twórczość chóralną; trzeci – koncerty organowe, a ostatni – jazzowe aranżacje pieśni. Koncepcja się sprawdziła; selekcja utworów spośród obszernego dorobku jest udana. Pieśni podzielono na dwie grupy – oryginalne kompozycje do wierszy oraz opracowania ludowych piosnek z różnych regionów. Zwłaszcza te proste piosnki, w bezpretensjonalnej interpretacji Kamili Kułakowskiej, pozostają w pamięci. Popis dał Krzysztof Herdzin, i jako autor atrakcyjnych aranżacji melodii ludowo-nowowiejskich, i jako pianista, szczególnie w szybkich tempach i rytmach synkopowanych. Polecamy też I koncert organowy w wykonaniu Jakuba Kwintala i patriotyczny evergreen, czyli „Rotę”, żarliwie zaśpiewaną przez uczelniany chór. Takie nagrania integrują akademicką społeczność, niosąc zarazem wartość artystyczną i poznawczą melomanom.

Hanna i Andrzej Milewscy
Źródło: HFiM 11/2019

Pobierz ten artykuł jako PDF

 

 

Aleksander Karczyński - Dzieła organowe

cd112019 006

Paweł Wróbel (organy Sanktuarium Bożego
Miłosierdzia w Krakowie-Łagiewnikach)
Ars Sonora 2019

Muzyka: k4
Realizacja: k3 

Przyznam, że o tym kompozytorze usłyszałem dzięki temu dwupłytowemu albumowi i szczerze żałuję, że dopiero teraz. Aleksander Karczyński (1882-1973, urodzony w Pelplinie) uczył się muzyki u ojca organisty oraz w miejscowym Collegium Marianum. Studiował w Monachium, przypuszczalnie u samego Maksa Regera. Jego trzej bracia zostali księżmi, a Aleksander, by uniknąć służby w wojsku pruskim, wyemigrował do USA. Przez kilkadziesiąt lat pracował jako organista w parafiach chicagowskich. Komponował, prowadził chóry polonijne, wydawał czasopisma kulturalne. Jesień życia spędził u krewnych w ojczyźnie. Młody organista Paweł Wróbel dokonał pierwszego w dziejach nagrania wybranych dzieł Karczyńskiego. Trzy preludia i fugi z op. 5, napisane przez Karczyńskiego w czasie studiów, pokazują świetny warsztat – biegłość w rozwiązywaniu polifonicznych łamigłówek, upodobanie do monumentalnego brzmienia i efektownych konstrukcji. Sonata b-moll op. 38, powstała w latach 20. XX wieku, to świadectwo wyobraźni narracyjnej autora, który w fascynujący sposób różnicuje tempo, klimat i dynamikę opowiadanej historii. Interpretacja solisty została podporządkowana bogactwu harmonii i melodyki muzyki Karczyńskiego. Z drugiej strony, pokazuje wielkie możliwości organów w łagiewnickim sanktuarium. Instrument wołomińskiej firmy Zych został przebudzony i okadzony w sierpniu 2018.

Andrzej Milewski
Źródło: HFiM 11/2019

Pobierz ten artykuł jako PDF