HFM

artykulylista3

 

Moniuszko Pieśni vol. 8

078 079 Hifi 06 2023 009

Pawlik Relations Agency Producer 2023

Muzyka: k3
Realizacja: k3

To już ósma i dziewiąta płyta z autorskiego projektu Jolanty Pszczółkowskiej-Pawlik, konsekwentnie przedstawiającej melomanom całość obfitego i w większości nieznanego dorobku pieśniarskiego Stanisława Moniuszki. Prezentowane albumy zawierają w sumie 44 spośród ponad 300 pieśni kompozytora „Halki”, a klucz selekcji na poszczególne krążki był taki, jak od początku serii: z jednej strony – tematyczno-nastrojowy, z drugiej zaś – wokalno-wyrazowy (wysokość i rodzaj głosu przypisanego danej pie- śni). I tak na vol. 8 dominują utwory o pięknie przyrody, prostych uczuciach i dziewczęcych rozterkach. Na vol. 9 znalazły się zaś głównie portrety mężczyzn o silnych osobowościach, samotnych wędrowców z bagażem bolesnych doświadczeń. Pomysłodawczyni projektu, która wcze- śniej zapraszała do współpracy świeżych absolwentów, a nawet studentów wokalistyki, tym razem postawiła na śpiewaków doświadczonych, choć wciąż młodych; odnoszących sukcesy na scenach krajowych i zagranicznych. Lista pieśni na każdej płycie tworzy swoistą narrację rozpisaną na głosy – dwa (vol. 9) albo trzy (vol. 8) – celnie dobrane do charakteru i klimatu danego „rozdziału” opowieści. Vol. 8 to trzy żeńskie soprany, trzy bohaterki. Jednym słowem można by je określić następująco: liryczna (Anna Mikołajczyk- -Niewiedział), charakterystyczna (Joanna Freszel) i żartobliwa (Anna Simińska). Vol. 9 to domena męskich głosów niskich; to dwaj bohaterowie: baryton-entuzjasta (Szymon Mechliński) i bas-zgorzknialec (Jerzy Butryn). Każdy z artystów tworzy indywidualną kreację.

 

Hanna i Andrzej Milewscy  
Hi-Fi i Muzyka - 5/2024

 



 

 



 

 



 

 

 

 

 

Jakub Stefek - The Echo of the Temple

078 079 Hifi 06 2023 009

Opus Series 2023

Muzyka: k3
Realizacja: k3

Dwa płuca cywilizacji judeochrześcijań- skiej napędzają swym tchem jeden instrument – organy. O niezidentyfikowanym instrumencie „ugav” wspomina Stary Testament. W pierwszym tysiącleciu naszej ery organy towarzyszyły judaizmowi; w owych czasach chrześcijaństwo wystrzegało się używania muzyki w liturgii. Następnie proporcje się odwróciły i organy stopniowo stały się integralną jej częścią, a w judaizmie popadły w niełaskę. Żydowskie Oświecenie (Haskala) w XVIII wieku przywróciło im miejsce w synagogach. Faszyzm przyniósł zagładę kulturze żydowskiej, w tym instrumentom, nutom i muzykom, ale tradycja uczestnictwa organów w obrzędach religii mojżeszowej się odradza. O roli organów w judaizmie pisze w błyskotliwym bookletowym eseju Jakub Stefek – znawca historii muzyki, organista i animator wydarzeń. Poprosił on sześcioro współ- czesnych kompozytorów (Huszcza, Chmielewska, Porębski, Przybylski, Łukaszewski, Zalewski) o napisanie utworów organowych zainspirowanych muzyką żydowską. Powstały dzieła osobiste, refleksyjne, odległe od urokliwych kantylen czy monumentalnych współbrzmień. Kompozytorzy odbywają podróż ku „innokulturowym” korzeniom, a Zalewski kreśli wyimaginowany portret pradziadka („Who Were You, Mr. Grosfeld? – postludium”). Nagranie zrealizowano w kolegiacie w Stargardzie na nowo wybudowanych organach firmy Zych. Tak oto na ziemiach o protestanckiej tradycji, w katolickiej świą- tyni rozbrzmiało echo muzyki zrodzonej z pamięci o starszych braciach w wierze.

 

Hanna Milewska
Hi-Fi i Muzyka - 5/2024

 



 

 



 

 



 

 

 

 

 

Prima Vista String Quartet - Stanisław Moryto: Chamber Music

078 079 Hifi 06 2023 009

DUX 2023

Muzyka: k3
Realizacja: k3

W przypadku tej płyty okładka (projekt graficzny Rafała Dymerskiego, brawo!) ma znaczenie. Nakreślony profil jest jak ślad obecności, jak znak pustego miejsca po Stanisławie Moryto (1947-2018), wieloletnim prorektorze, a następnie rektorze warszawskiej Akademii Muzycznej, cenionym pedagogu i kompozytorze. Kształt konturu twarzy przywodzi na myśl Alfreda Hitchcocka. Nie bez powodu – ze słynnym reżyserem łączy Morytę poczucie humoru, upodobanie do błyskotliwego łączenia stylistyk oraz pietyzm warsztatowy. Wszystkie te cechy słychać w utworach kameralnych z ostatniego pięciolecia życia Moryty, zawartych na omawianym albumie. W „Pastorale” na kwintet smyczkowy zachwyca połączenie pararenesansowych harmonii z idiomem góralskim. Zamaszystymi pociągnięciami kompozytor maluje pejzaż, zapewne zapamiętany z sielskiej krainy dzieciństwa w okolicach Łącka. Ludowy klimat panuje też w Kwartecie smyczkowym „sądeckim”. I tu znów, wiedziony niezawodną twórczą intuicją, uległ Moryto pokusie sięgnięcia do muzyki dawnej – ostatnia część przybiera formę oberkowej folii. Piękna Ciaconna na kwartet smyczkowy, napisana na kilka miesięcy przed śmiercią, jest jak powolne ciemnienie malowideł ze spektaklu Grzegorzewskiego. I jeszcze kompaktowe arcydziełko: „Mały koncert” na fortepian i zespół smyczkowy – utwór dla szkół muzycznych wymagają- cy dyscypliny rytmicznej i sporej biegłości technicznej. Jeśli ta kompozycja będzie czę- sto wykonywana, stanie się najpiękniejszym epitafium ku pamięci Stanisława Moryty

 

Hanna Milewska
Hi-Fi i Muzyka - 5/2024

 



 

 



 

 



 

 

 

 

 

Ensemble Jerycho/ /Bartosz Izbicki - Cyprian Bazylik: Opera omnia

078 079 Hifi 06 2023 009

DUX 2023

Muzyka: k3
Realizacja: k3

Siradia to łacińska nazwa Sieradza. Tu około roku 1535 urodził się Cyprian, syn mieszczanina Macieja, po nobilitacji zwany Bazylikiem. Cyprian ukończył szkołę kościelną w Sieradzu, potem studiował w Akademii Krakowskiej. Był dworzaninem Zygmunta Augusta w Krakowie i członkiem kapeli dworskiej Michała Radziwiłła w Wilnie. Prowadził drukarnię, był urzędnikiem wojewody i wójtem, działał też jako poeta i tłumacz. Dziś jest rozpoznawalny głównie jako kompozytor, chociaż jego aktywność na tym polu trwała krótko (1556-1559). Wszystkie zachowane dzieła mieszczą się na jednej 75-minutowej płycie, która zawiera pieśni, głównie czterogłosowe. Litewski gambista i dyrygent Darius Stabinskas opracował oprawę instrumentalną zgodnie z praktyką wykonawczą epoki. Słyszymy tu m.in. lutnię renesansową i chitarrone. Dziewięcioro wokalistów Ensemble Jerycho stosuje śpiew bliski ludowemu białemu; niezdobiony, pełen refleksji i powagi, lecz także szczerości i religijnej emocji. Wszystkie pieśni to bowiem modlitwy, poza jedną. Bazylika zainspirowali poeci: Andrzej Trzecieski, Szymon Zacjusz, Jakub Lubelczyk, Grzegorz z Szamotuł, Bernard Wojewódka i Stanisław Kleryka. Bazylik umuzycznił pięć psalmów do tłumaczeń Lubelczyka, Wojewódki i Kleryki. Zachwycają one surową prostotą i ociosaniem ze wszystkiego, co obciążałoby bezpośrednią komunikację z Najwyższym. Nagranie zrealizowano w przyjaznej akustyce świątyni w Brochowie. Organistą jest tu szef Jerycha.

 

Hanna Milewska
Hi-Fi i Muzyka - 5/2024

 



 

 



 

 



 

 

 

 

 

Camerata Quartet Witold Maliszewski: String Quartets Nos. 1 & 3

078 079 Hifi 06 2023 009

 Polish Society of Chamber Music 2023

Muzyka: k3
Realizacja: k3

Zasługi Witolda Maliszewskiego (1873- -1939) dla muzyki są tak znaczące, że nawet gdyby nic nie skomponował, zapewniłby sobie miejsce w historii kultury Rosji, Gruzji i Polski. Z wykształcenia lekarz i kompozytor (studiował u Rimskiego-Korsakowa i Głazunowa), współorganizował życie muzyczne Petersburga. Założył konserwatorium w Odessie i tamże nauczał do roku 1921. Później osiadł w Warszawie – był pedagogiem i dyrektorem stołecznego konserwatorium. Przewodniczył także jury I Konkursu Chopinowskiego w 1927 roku. Twórczość Maliszewskiego obejmuje m.in. symfonie, msze, utwory sceniczne oraz kameralne i nie jest dziś dobrze znana nawet profesjonalistom. Kwartet Camerata postanowił przypomnieć melomanom dwa spośród trzech kwartetów smyczkowych Maliszewskiego. F-dur op. 2 (1903), czteroczęściowy, od pierwszej do ostatniej nuty jest wyrazem afirmacji życia. Pogoda ducha, witalność i optymizm składają się na muzyczne przesłanie dzieła. Żwawe rytmy (w cz. 2. kojarzące się z westernem), równowaga między indywidualnymi wypowiedziami instrumentów a planem współbrzmień i dialogu – to cechy charakterystyczne I kwartetu, obecne także w drugiej z zarejestrowanych kompozycji. W III kwartecie (1914) uwagę zwraca wariacyjna, atrakcyjnie zróżnicowana budowa części I. Instrumentaliści Cameraty znakomicie prezentują klasyczną perfekcję konstrukcji i naturalną elegancję dzieł Maliszewskiego, jasność myśli autora i zrównoważone piękno. Radość bijąca z tej muzyki udziela się słuchaczom.

 

 Hanna Milewska
Hi-Fi i Muzyka - 5/2024

 



 

 



 

 



 

 

 

 

 

Kalinowski & Szlezer Dedications vol. 3

078 079 Hifi 06 2023 009

DUX 2023

Muzyka: k3
Realizacja: k3

Muzycy Cracow Duo, czyli pianista Marek Szlezer i wiolonczelista Jan Kalinowski, za jeden z celów działalności artystycznej postawili sobie włączanie do repertuaru mniej znanych lub wręcz na nowo odkrytych utworów na wiolonczelę i fortepian. Z zapałem podejmują się również prawykonań, a twórcy współcześni chętnie dedykują im nowe kompozycje. Program omawianego wydawnictwa został ułożony wyłącznie z takich pozycji. „Dedykacje vol. 3” to dzieła autorstwa kompozytorów w szerokim spektrum wieku średniego. Seniorem wśród nich jest Krzesimir Dębski (ur. 1953), zaś najmłodszy to Maciej Zimka (ur. 1989). Sześć utworów, trwających 8-13 minut, składa się na frapujący recital, zaskakujący zróżnicowaniem formy, narracji i współ- brzmień. W niektórych kompozycjach dominuje żywioł rytmu, obsesyjna toccatowa motoryka („Through a Glass Darkly” Zimki); w większości najważniejszy jest nastrój. Mateusz Bień tworzy muzyczny ekwiwalent zjawiska atmosferycznego – personifikuje wiatr. Marcel Chyrzyński w „9/11 Elegy” lamentuje nad ofiarami zamachu na World Trade Center. Tomasz Opałka w „The Glitch” zachwyca pomysłowością i przewrotnym poczuciem humoru, demaskując wady jakiegoś pozornie idealnego mechanizmu. Dębski zmienia swoje „Pavoncello” w popis łączenia obszarów i stylów; wyobraźnia słuchacza nie nadąża z nazywaniem skojarzeń: swing, synkopy, tango itd. Dzięki wspaniałej interpretacji wirtuozów z Cracow Duo doceniamy fakt wzbogacenia polskiej literatury wiolonczelowo-fortepianowej o sześć wybornych dzieł.

 

 Hanna Milewska
Hi-Fi i Muzyka - 5/2024