HFM

artykulylista3

 

Penderecki - Viola (Saxophone) Concerto/ /Violin Concerto No. 2

cd062017011

Dux 2016

Muzyka: k4
Realizacja: k4
 

Słuchając transkrypcji pierwszego z umieszczonych na płycie koncertów (skomponowanego w 1983 roku z myślą o altówce), warto pamiętać, że saksofon został skonstruowany jako instrument klasyczny i jako taki opatentowany w 1864 roku przez belgijskiego konstruktora i budowniczego instrumentów, Adolphe’a Saxa. Paweł Gusnar z ogromnym wdziękiem i lekkością odkrywa przed nami paletę jego możliwości. Koncert ten został wcześniej opracowany także na małą orkiestrę (1985), wiolonczelę (1989) i klarnet (1995). Pokazuje to uniwersalność kompozycji Pendereckiego i jest przykładem jego filozofii, zgodnie z którą utwory są napisane na określony instrument, lecz równocześnie „ponad nim”. Nieco inny charakter ma monumentalny, pełen kontrastów i zmian tempa, II koncert skrzypcowy „Metamorfozy”. Na wyróżnienie zasługuje rosyjski wirtuoz Siergiej Kryłow, który po mistrzowsku radzi sobie z zawiłymi partiami solowymi. Muzyka Pendereckiego ciągle wywołuje emocje i zapewnia bogactwo wrażeń.

Robert Ratajczak
Źródło: HFiM 06/2017

Pobierz ten artykuł jako PDF

 

Penderecki - Double Concerto/ /Piano Concerto/ /Trumpet Concertino

cd062017017

Dux 2016

Muzyka: k4
Realizacja: k4
 

Dux sukcesywnie wydaje płyty poświęcone muzyce Krzysztofa Pendereckiego. Kolejną pozycją jest zestaw trzech koncertów w wykonaniu, istniejącej od 2008 roku, Polskiej Orkiestry Iuventus oraz solistów. Koncert podwójny został skonstruowany według schematu, który kojarzy się z „Koncertem na skrzypce i wiolonczelę” Brahmsa, a więc zetknięciem dwóch instrumentów solowych dialogujących na tle orkiestry. Koncert fortepianowy, z trzykrotnie powracającym przejmującym chorałem, powstał oryginalnie w roku 2012, pod wpływem tragedii 11 września. Zrekonstruowana wersja, jaką poznajemy na płycie, ma zupełnie nowe zakończenie. Z kolei concertino na trąbkę i orkiestrę to 12 minut muzyki mieniącej się nastrojami i zmianami tempa. Łagodne, liryczne fragmenty zostają przeciwstawione dramatycznym uniesieniom i gwałtownym pauzom. Uwagę przykuwają dialogi trąbki i klarnetu basowego w „Intermezzo”. Trzy wspomniane koncerty z lat 2001- 2015 to kolejna wartościowa pozycja dla miłośników współczesnej muzyki klasycznej.

Robert Ratajczak
Źródło: HFiM 06/2017

Pobierz ten artykuł jako PDF

 

Penderecki - Utwory kameralne Vol. II – violoncello totale

cd062017014

Dux 2016

Muzyka: k4
Realizacja: k4
 

W cyklu płyt z muzyką Krzysztofa Pendereckiego tym razem pojawiają się utwory kameralne na wiolonczelę. Wymagają one od wykonawcy pełnego zaangażowania, perfekcyjnej techniki i otwartości na rozwiązania niestandardowe. Penderecki zastosował tu bowiem nie tylko tradycyjną artykulację, ale także efekty uzyskiwane poprzez np. pocieranie gryfu smyczkiem czy uderzanie dłonią w pudło rezonansowe. Wykonanie ośmiu, powstałych w latach 1968-2015 kompozycji autor powierzył młodemu niemieckiemu wirtuozowi tego instrumentu, Jakobowi Spahnowi. Poza solowymi, w programie znajdziemy utwory na trzy, sześć i osiem wiolonczel. Spahnowi towarzyszą w nich polscy muzycy, z Izabelą Buchowską i Martą Kordykiewicz na czele. Ogromne wrażenie robi przejmujący „Agnus Dei”, dedykowany kardynałowi Stefanowi Wyszyńskiemu. To przetransponowany na osiem wiolonczel chóralny fragment „Polskiego requiem”. Transkrypcją innego wycinka tego dzieła jest kończący album fragment „Ciaconna in memoriam del Giovanni Paolo II”. Pierwotnie przeznaczony na orkiestrę, tutaj został wykonany przez sześcioro wiolonczelistów.

Robert Ratajczak
Źródło: HFiM 06/2017

Pobierz ten artykuł jako PDF

 

Rafał Łuc - ACC++CA

cd052017 017

Dux 2015

Muzyka: k4
Realizacja: k4
 

Akordeon należy do najlepiej rozpoznawanych instrumentów, a jego charakterystyczne brzmienie jest powszechnie kojarzone z takimi muzycznymi idiomami, jak folklor Rosji, uliczna piosenka Paryża czy argentyńskie tango. Płyta Rafała Łuca może jednak wystawić na trudną próbę nawet najbardziej otwartych miłośników instrumentu. Kompozytorzy pięciu zamieszczonych na niej utworów różnymi elektronicznymi zabiegami robią wszystko, aby tożsamość głównego bohatera, czyli akordeonu, zamaskować, ukryć, przebrać i zmienić. Nie chodzi jednak o performance, polegający na niszczeniu przedmiotu, lecz o grę z melomanem. „Normalne” akordeonowe brzmienie z rzadka i na krótko wygląda zza chmur deformacji, mówiąc: „a kuku”. Akordeon wykorzystany, nomen omen, instrumentalnie staje się świetnym narzędziem opowiadania o stanach fizyczno-psychicznych, fizjologii i Kosmosie. „Accant” Pawła Hendricha to sonorystyczny opis walki o oddech. „4 tańce z przygrywką” Sławomira Kupczaka to wizja desperackich przedśmiertnych podrygów. „Neath me, itch!” Mikołaja Laskowskiego przetworzonym dźwiękiem mówi o zjawisku… swędzenia. „Betelgeuse” Michała Moca to dialog „ziemskiego” brzmienia akordeonu z akordeonowym sygnałem z odległej gwiazdy, zaś tytułowe „ACC++CA” Cezarego Duchnowskiego można nazwać „akordeonowymi ruchami Browna”. Rafał Łuc wciela się w rolę narratora każdej z tych historii. Niesamowity album.

Hanna Milewska
Źródło: HFiM 05/2017

Pobierz ten artykuł jako PDF

 

Roman Palester - Muzyka kameralna i fortepianowa

cd052017 012

Fundacja UW, Warner Music Poland 2016

Muzyka: k4
Realizacja: k4
 

Roman Palester (1907-1989) należy do tych polskich kompozytorów, którzy po II wojnie, nie mogąc znieść nowej rzeczywistości politycznej i estetyki socrealizmu, zdecydowali się żyć i tworzyć na emigracji. Ich dzieła nie były wykonywane w kraju. Co więcej, przez wiele lat w ogóle nie można było o nich pisać. Palester mógł odwiedzić Polskę dopiero w 1983 roku i uczestniczyć w swoistej inauguracji powrotu swojej muzyki do krajowego obiegu. Ten powrót trwa, o czym świadczy przedstawiana tu płyta. Zawiera ona aż trzy fonograficzne prapremiery: „Taniec polski na skrzypce i fortepian” (1955), „Sonatę na dwoje skrzypiec i fortepian” (1939) oraz „Etiudy fortepianowe” (1943-45). Na krążku znalazły się też „Preludia na fortepian” (1954) i „Duety na dwoje skrzypiec” (1965). 72 minuty muzyki kameralnej tworzą przemyślany recital. Na otwarcie słyszymy „Taniec polski” – stylizowany oberek, dziki, frenetyczny wir, wciągający wyimaginowanych tancerzy w otchłań samozatracenia. Skojarzenia z finałem „Święta wiosny” Strawińskiego nasuwają się nie bez powodu. Wszak Palester skomponował „Taniec …” jako pendant do swego baletu „Pieśń o ziemi” z roku 1937. Dalsza część recitalu pokazuje, w jak osobisty, twórczy sposób potrafił Palester wykorzystać nowe trendy w technice kompozytorskiej, jak dodekafonia czy sonoryzm. Tchorzewski i Duo Viennese znakomicie czują i wykonują tę muzykę.

Hanna Milewska
Źródło: HFiM 05/2017

Pobierz ten artykuł jako PDF

 

Andrejs Osokins - Dedication Schumann/Liszt

cd052017 003

Dux 2016

Muzyka: k4
Realizacja: k4
 

Łotewski pianista Andrejs Osokins wypełnił album „Dedication” utworami wzajemnie sobie dedykowanymi przez dwóch wielkich kompozytorów romantyzmu: Franciszka Liszta oraz Roberta Schumanna. Program uzupełniły dwie miniatury fortepianowe Liszta: „Liebestraume” i „Liebeslied”, napisane dla wieloletniej miłości i towarzyszki życia kompozytora, księżnej Karoliny zu Sayn-Wittgenstein. Osokins odnajduje się w zróżnicowanym repertuarze. Liszta i Schumanna gra stylowo, a utwory hipnotyzują subtelnością i liryką. Kiedy trzeba, potrafi jednak zademonstrować szeroką paletę ekspresji. Jego interpretacje są świadome i głęboko zaangażowane. Repertuar pozwala uwolnić drzemiącą w pianiście wrażliwość i dźwiękowy intelekt. Dla słuchacza stanowi natomiast ucztę, złożoną ze skarbów muzyki fortepianowej w kunsztownym wykonaniu. Jakość techniczna nagrań, zrealizowanych w Europejskim Centrum Matecznik „Mazowsze” w Otrębusach, budzi uznanie przestrzenią i dokładnym uchwyceniem detali. To płyta, do której można wracać wielokrotnie. Za każdym razem wciąga i zachwyca.

Robert Ratajczak
Źródło: HFiM 05/2017

Pobierz ten artykuł jako PDF